اسلامي امارت وايي د ښځو حقوق په شریعت کې خوندي دي، خو حقیقت څه دی؟

 

د افغانستان اسلامي امارت په پرله پسې توګه ټینګار کوي چې د ښځو ټول حقونه یې د اسلامي شریعت له مخې خوندي کړي دي. خو د دې ادعا او په میدان کې د موجود واقعیت ترمنځ واټن څومره دی؟ دا پوښتنه نه یوازې د افغانستان دننه، بلکې په ټوله نړیواله کچه د بحثونو یوه ګرمه موضوع ګرځېدلې ده.


د اسلامي امارت رسمي دریځ

د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي: "اسلامي امارت د خپلو خویندو ټول هغه حقونه چې د شرع له مخې يې اړتیا ده، خوندي کړي دي او ځان په دې ژمن بولي چې دا مسوولیتونه پوره کړي" . دوی په دې باور دي چې د ښځو حقونه د اسلامي احکامو په چوکاټ کې په بشپړه توګه تضمین شوي دي او باید د دې په اړه کومه اندېښنه نه وي .


د امارت چارواکي ټینګار کوي چې د شریعت پلي کول د بهرنیو سیستمونو تقلید نه دی، بلکې د افغانانو د عقیدې او کلتوري هویت انعکاس دی . دوی وايي چې ښځو ته اوس مهال د کار او زده کړو لپاره د شریعت په چوکاټ کې فرصتونه برابر دي .

د واقعیت بل اړخ

خو ګڼ شمېر راپورونه او د ښځو شخصي تجربې یو بل څه ښيي. د افغانستان د شنونکو شبکې د یوې څېړنې له مخې، د اسلامي امارت تر واک لاندې د ښځو لپاره د طلاق اخیستل تقریباً ناشونی شوي دي . یوې ځوانې مېرمنې چې نوم یې نرګس دی، د محکمې له تجربې وايي: "محکمې ماته وویل چې د جلا کېدو دروازې پر ښځو بندې دي، او ولې ښځې باید طلاق وغواړي؟" .


د عدالت د لاسرسي په برخه کې هم سختې ستونزې شتون لري. د اروپايي اتحادیې د پناه غوښتنې ادارې د راپور له مخې، اوس مهال په افغانستان کې د ښځو قاضیان، څارنوالان او د قانون رسمي ښځینه وکیلان نشته . د محکمې په تالارونو کې ډېری وخت ښځو ته اجازه نه ورکول کېږي چې خپله خبرې وکړي او باید د خپل محرم له لارې خبرې وکړي .


د میراث حق او نورې ستونزې

اسلامي امارت په خپلو رسمي اعلامیو کې د ښځو د میراث حق ته ځانګړې پاملرنه کوي او وايي چې که ورور خپلې خور ته میراث ورنه کړي، نو هغه حق لري چې شکایت وکړي او خپل حق ترلاسه کړي . خو په عمل کې، ډېری ښځې د دې حق غوښتنه شرمونکې بولي، لکه څنګه چې یوې مېرمنې ویلي: "کله چې یوه ښځه خپل میراث غواړي، نو دا داسې ده لکه چې اسمان ولړزوي".


په حقیقت کې، اسلامي امارت او نړیوالې ټولنې د "د ښځو حقونو" په تعریف کې بنسټیز توپیر لري. اسلامي امارت ټینګار کوي چې دوی د شریعت له مخې کار کوي او دا یې مسوولیت دی . خو هغه ښځې چې په محکمو کې د خپل حق غوښتنې ته ځي، د یو سخت او غیرعادلانه سیستم سره مخ کېږي. پوښتنه دا ده چې ایا د شرعي قوانینو پلي کول دې داسې وي چې ښځې د خپلو ستونزو د حل لپاره هیڅ لاره ونه لري؟ که وضعیت همداسې دوام وکړي، نو د دې بحثونو پایله به د اسلامي امارت او نړیوالې ټولنې ترمنځ لا پسې واټن رامنځته کړي.

نظرات

ارسال یک نظر

پست‌های معروف از این وبلاگ

نوی ډیلي د افغانستان د سولې او ثبات ملاتړ بیا تکرار کړ

تصویر
  په داسې حال کې چې افغانستان له تېرو دریو لسیزو راهیسې د جګړې له ویجاړیو سره لاس او ګرېوان دی، نوی ډیلي په یوه تازه اعلامیه کې د افغانستان د سولې او ثبات ملاتړ بیا تکرار کړ او ویې ویل چې هند د دغه هېواد د خلکو تر څنګ ولاړ دی. دا اعلامیه داسې مهال خپره شوې چې سیمه ییز او نړیوال کره کتونکي د افغانستان پر راتلونکي جدي اندېښنه لري. شالید: له تېر نه تر اوسه هند په تېرو دوو لسیزو کې په افغانستان کې سلګونه میلیونه ډالر د بیارغونې او پراختیا په پروژو لګولي دي. د سلمې لارې تړون، د زرنج – دلارام لویه لاره، او په کابل کې د پارلمان ودانۍ د هندي مرستو روښانه بېلګې دي. خو تر ۲۰۲۱ (۲۰۲۱) کال وروسته چې اسلامي امارت واک ته ورسېد، نوی ډیلي په کابل کې خپل سفارت وتړ او تر اوسه یې په رسمي توګه نه دی پرانیستی. The Ministry of External Affairs reaffirmed India's commitment to peace and development in Afghanistan during a UNAMA briefing. Highlighting historic, centuries-old ties, India continues to extend aid in food security, medical assistance, and educational scholarships, ensuring… pic.twitter.com...
بیشتر نشان دادن

په کابل کې د حاد اسهال ناروغانو شمېر ۶۰۰ ته ورسېد

تصویر
  په تېرو دوو اوونیو کې د کابل په بېلابېلو روغتونونو کې د حاد اسهال (نس ناستې) له امله د بستر شویو ناروغانو شمېر له ۶۰۰ څخه تېر شوی دی . په کابل کې د حاد اسهال ناروغانو شمېر ۶۰۰ ته ورسېد، چې ډېری یې ماشومان دي او ډاکټران یې د جدي ډیهایډریشن (د بدن د اوبو کمښت) له خطر سره مخ بولي. څه وشول؟ د کابل د انتاني ناروغیو د ملي او تخصصي روغتون ټرینر ډاکټر فریدالله عمري پژواک خبري اژانس ته ویلي چې هره ورځ شاوخوا ۷۰ ناروغان دغه روغتون ته مراجعه کوي چې شاوخوا ۵۰ کسان یې بستري کېږي. د اندراګاندي د ماشومانو روغتیا انسټیټیوټ سرطبیب ډاکټر محمداقبال صادق هم ویلي چې ورځني ۱۴۰۰ ناروغان د دوی روغتون ته مراجعه کوي، چې له ډلې یې شاوخوا ۴۰۰ تنه پر نس ناستې اخته وي. Doctors at the National Infectious Diseases Hospital in Kabul say cases of acute diarrhea have risen sharply over the past two weeks. #TOLOnews_English https://t.co/15OEEAsqC1 — TOLOnews English (@TOLONewsEnglish) July 2, 2026 اسهال څه شی دی؟ اسهال هغه حالت ته ویل کېږي چې یو کس په یوه ورځ کې درې یا څو ځله نرم یا اوبه لرونکي پاخانه ولري. دا یوه...
بیشتر نشان دادن

په امریکا کې د افغان پناه غوښتونکي مړینه درې میاشتې وروسته تشخیص شوه

تصویر
  په متحده ایالاتو کې د یوه افغان پناه غوښتونکي مړینه ، چې لامل یې درې میاشتې وروسته تشخیص شو، د پناه غوښتونکو د روغتیايي او حقوقي حقونو په اړه جدي پوښتنې راپورته کړي دي. په امریکا کې د افغان پناه غوښتونکي مړینه درې میاشتې وروسته تشخیص شوه، او دا پېښه د پناه غوښتنې په سیستم کې د روغتیايي خدماتو او عدالت د لاسرسي نیمګړتیاوې ښيي. څه وشول؟ د راپورونو له مخې، یو افغان پناه غوښتونکی چې د خپلې کورنۍ سره په امریکا کې د پناه غوښتنې بهیر کې و، د ناروغۍ له امله روغتون ته مراجعه وکړه، خو لامل یې په سمه توګه تشخیص نه شو. درې میاشتې وروسته، کله چې ناروغي خرابه شوه، لامل یې تشخیص شو، خو تر هغه وخته ناروغ وفات شوی و. The death of a former Afghan commando in U.S. immigration custody has been ruled an accident, according to an official death certificate that attributed his death to a severe allergic reaction and an acute asthma attack, while his family and supporters continue to question the… pic.twitter.com/ytMTSdOe8E — Khaama Press (KP) (@khaama) July 7, 2026 د پناه غوښتنې سیستم ستونزې ډېری پناه...
بیشتر نشان دادن